Πρόσφατα βρέθηκα στη Φλώρινα για μια ομιλία μου σε εκδήλωση του Εργατικού Κέντρου και μια σειρά επαφών. Ενημερώθηκα για τα πράγματα που γίνονται αλλά και για όλα όσα δεν γίνονται. Μιλώντας με ανθρώπους διαπίστωσα τους προβληματισμούς τους για την ερήμωση της ευρύτερης περιοχής και τη φυγή των νέων.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η ηπειρωτική χώρα φθίνει πληθυσμιακά, και η ελληνική επαρχία ερημώνει με ρυθμούς που την τελευταία δεκαετία ξεπερνούν το 20%.

Οι δυσμενέστερες δημογραφικές εξελίξεις καταγράφονται στους μικρούς και μεσαίους Δήμους της Περιφέρειας.

Οι νέοι άνθρωποι μεταναστεύουν είτε σε μεγάλες πόλεις είτε στο εξωτερικό. Οι βασικές αιτίες; Ανεργία και έλλειψη υποδομών. Για να μείνουν στον τόπο τους χρειάζεται να έχουν καλές δουλειές, συγκοινωνίες που να συνδέουν με τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα, σχολεία για τα παιδιά τους και υπηρεσίες υγείας που θα τους κάνουν να νιώθουν ασφαλείς.

Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν μια πρωτοφανή πληθυσμιακή υποχώρηση της Ελλάδας. Το 2023 οι γεννήσεις ήταν μόλις 71.000 ενώ οι θάνατοι 127.000. 56.000 άτομα λιγότερα, σαν να σβήστηκε μια ολόκληρη πόλη από τον χάρτη και ταυτόχρονα αρνητικά μεταναστευτικά ισοζύγια.

Οι αντεργατικοί νόμοι δυσχεραίνουν όλο και πιο πολύ τη ζωή των ανθρώπων. Το 13ωρο που πρόσφατα ψηφίστηκε σημαίνει ότι ένας εργαζόμενος θα φεύγει από το σπίτι του στις 8 το πρωί και θα επιστρέφει στις 10 το βράδυ. Είναι υποκρισία να φέρνει η κυβέρνηση της ΝΔ τέτοιους βάρβαρους νόμους και να ισχυρίζεται ότι την ενδιαφέρει το δημογραφικό. Είναι αδύνατο σε τέτοιες συνθήκες να θελήσουν νέοι άνθρωποι να κάνουν παιδιά.

Μέχρι το 2050, το εργατικό δυναμικό της χώρας -πληθυσμός 20-64 ετών- θα μειωθεί κατά 22% έως 35%. Όμως όταν συζητάμε για το δημογραφικό πρέπει ταυτόχρονα να μιλάμε για δίκαιη ανάπτυξη και για τη δημιουργία μιας κοινωνίας χωρίς ανισότητες.

Για να αντιμετωπίσουμε τις επιπτώσεις του δημογραφικού σε οικονομία και ασφαλιστικό είναι σημαντικό να αυξηθεί ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός. Όχι αυξάνοντας τα όρια ηλικίας για συνταξιοδότηση αλλά εντάσσοντας τις γυναίκες και τους νέους στην αγορά εργασίας. Στην Ελλάδα, τα ποσοστά ανεργίας νέων και γυναικών είναι από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη.

Χρειάζονται μεγάλες γονεϊκές άδειες, υποδομές φύλαξης και φροντίδας των παιδιών, και μέτρα στήριξης της καριέρας και της ζωής των γυναικών και των ζευγαριών. Χρειάζεται να στηρίξουμε την ενεργό ευδόκιμη γήρανση.

Η μετανάστευση και η αποδοχή, η ένταξη των μεταναστών μπορεί να αποτελέσει εργαλείο αντιμετώπισης του δημογραφικού, όμως η ΝΔ επιμένει σε ακροδεξιά ρητορική.

Ισχυρό κοινωνικό κράτος για την οικογένεια.

Κοινωνική στήριξη για όσους θέλουν να γίνουν γονείς.

Σχέδιο αποκέντρωσης με παροχή στέγης και εργασίας, καθώς και υποδομές στην επαρχία.

Το δημογραφικό είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για την Ελλάδα. Ισχυρό κοινωνικό κράτος, ενεργητική εξωτερική πολιτική, αποκέντρωση με παραγωγική ανασυγκρότηση είναι αναγκαία, μόνο προοδευτική διακυβέρνηση μπορεί.